เหมรย

ความน่ากลัวของ “เหมรย” พิธีกรรมไสยศาสตร์ภาคใต้ ความสยองของคนไม่แก้บน

หัวข้อน่าสนใจ

เหมรฺย ภาพยนตร์สยองขวัญของไทยที่เล่าเกี่ยวกับวัฒนธรรมพื้นถิ่นของคนภาคใต้ ผลงานของ ‘เอกชัย ศรีวิชัย’ ซึ่งได้นำพิธีและความเชื่อของการแก้บนมานำเสนออีกมุมมองความเชื่อที่มีอยู่จริง ทั้งขลัง ทั้งจริง ทั้งเฮี้ยน แต่จะรู้หรือไม่ว่า การเหมรยนั้นมีความสยองซ่อนอยู่ หากคุณไม่ไปแก้บน วัรรี้ทีมงาน Ghostsfolder จะมาเล่าให้อ่านค่ะ

“เหมรย” คืออะไร ?

“เหมรฺย” อ่านว่า “เหมย” หรือบางพื้นที่เรียกกันว่า “เหลยบน” เป็นพิธีกรรมไสยศาสตร์ภาคใต้ที่หมายถึง ข้อตกลงพันธสัญญาที่ได้ให้ไว้กับสิ่งศักดิ์สิทธิ์ ติดสินบนกับสิ่งที่มองไม่เห็น สิ่งเร้นลับที่เคารพนับถือ หรือศรัทธาตามความเชื่อของคนในพื้นที่นั้นๆ ถ้าย้อนกลับไปก็คงลากยาวไปถึง ผีปู่ ย่า ตา ยาย ดวงวิญญาณต่าง ๆ ที่แต่ละบุคคลนั้นได้ยึดเหนี่ยวตามความเชื่อ ซึ่งขอเหล่านั้นส่วนมากก็ต้องแลกเปลี่ยนกับบางสิ่งบางอย่าง  เมื่อสมหวังแล้วก็ต้องแก้เหมรยซึ่งนิยมแก้ด้วยรำโนราห์ แต่ทีนี้หากใครไม่ไปแก้เหมรยก็จะเจอกับความสยองมากกว่าหลายเท่าตัว

"เหมรย" คืออะไร ?
“เหมรย” คืออะไร ?

ประเภทของการเหมรฺย

ตามข้อมูลนั้น “การเหมรฺย” จะมี 2 แบบด้วยกันคือ

เหมรยปากกับเหมรยห่อ แบบเหมรฺยปากก็คือการบนด้วยวาจาหรือปากเปล่า ส่วนเหมรฺยห่อคือการบนบานด้วยวิธีนำเครื่องบูชาใส่ห่อกาบหมาก โดยจะนิยมถวายอาหาร สิ่งของ และการแสดงให้แก่เทพารักษ์ เช่น ขนมโค , รูปปั้นวัวควาย , ผ้าขาวม้า หนังตะลุง โนรา ถ้าหากเป็นการแสดงแล้ว ต้องเป็นโนราที่ได้รับความนิยม ทำให้การรำเพื่อแก้บนได้รับความนิยมมาตั้งแต่โบราณ เพราะนอกจากจะเป็นที่ชมชอบแก่สิ่งศักดิ์สิทธิ์แล้ว ยังเป็นการสร้างความบันเทิงให้กับชาวบ้านอีกด้วย

ประเภทของการเหมรฺย
ประเภทของการเหมรฺย

ตามคตินิยมแล้ว หากผู้บนบานบนด้วยอะไร ต้องแก้ด้วยอย่างนั้น ซึ่งทั้งสองแบบต้องแก้เหมรยเหมือนกัน ปกติการแก้เหมรยก็จะคล้ายการแก้บนทั่วไป คือการนำของไปถวายหรือถวายการแสดง แต่มีสิ่งนึงที่ไม่เหมือนการบนคือ เมื่อถวายของแล้วก็ใช่ว่าเรื่องจะจบลงแค่นั้น

ประเภทของการเหมรฺย
ประเภทของการเหมรฺย

เพราะเมื่อถวายของตามสัญญาแล้ว สิ่งเร้นลับจากการเหมรฺยก็จะยังตามติดเพื่อทวงขอสิ่งต่าง ๆ จนกว่าจะพอใจ ยิ่งขอไว้มากก็ยิ่งโดนทวงมาก คนทั่วไปไม่สามารถแก้การเหมรยเองได้ นิยมให้ครูโนรามาทำ ‘พิธีตัดเหมรย’ หรือ การตัดคำสัญญาต่อกัน หากไม่ทำแบบนี้สิ่งเร้นลับอาจมาทวงกระทั่งมาทวงเอาชีวิตคนเหมรฺย

ประเพณีแก้เหมรย

หากเมื่อใดขึ้นชื่อว่ามาการบนบานด้วยโนรา ผู้ที่แก้บนนั้นก็ต้องเป็นโนราห์ และไม่ใช่ว่าทุกคนจะมี “ศักดิ์” และ “สิทธิ์” ในการแก้บน ผู้ที่มีสิทธิ์ในการทำพิธีตัดเหมรยแก้บน คือ ราชครูโนราหประจำคณะ หรือโนราหใหญ่ภายในคณะ ซึ่งจะต้องเป็นโนราห์ที่ผ่านการผูกผ้าตัดจุก หรือบวชโนราห์มาแล้วเท่านั้น จึงจะสามารถตัดเหมรฺยได้

นอกจากนี้พิธีการตัดเหมรฺยในขนบพื้นถิ่นภาคใต้นั้น ใช้คาถาอยู่บทหนึ่ง เรียกกันว่า “คาถาตัดหนวด” เป็นคาถาในการตัดเหมรฺย ไม่ว่าจะเป็นการแก้บนตามสถานที่ศักดิ์สิทธิ์ทั่วไป หรือแม้แต่โนราโรงครู ราชครูโนราเจ้าพิธีต้องใช้คาถาตัดหนวด เป็นคาถาในการตัดพันธะสัญญาบนบานทั้งสิ้น

การแก้เหมรยหนังโนรา ใช้ตั้งที่สิบสอง คือ แต่งสำรับสิบสองที่แก้ทวดด้วยไก่ปากทอง คือ เอาแหวนใส่ปากไก่

ประเพณีแก้เหมรย
ประเพณีแก้เหมรย

อุปกรณ์ที่ใช้ทำพิธีแก้เหมรย

  • ธูปเทียน
  • ข้าวตอก ดอกไม้
  • ข้าวเหนียว ข้าวจ้าว

วิธีทำ

การแก้เหมรฺยนั้นจะต้องทำพิธีในวันพฤหัสบดี เพราะถือว่าเป็นวันพิธีใหญ่ โดยเรียกชุมนุมเทวดา ร้องเชิญวิญญาณครูและเทวดาให้เข้ามากินข้าวของที่เจ้าของเหมรยเตรียมไว้ เมื่อแก้แล้วก็ตัดขาดกันที่บนไว้ เมื่อพูดขบเป็นอันเสร็จพิธี ถ้าบนไว้แล้วไม่แก้บางรายจะเจ็บไข้ไม่สบาย เมื่อบนแล้วก็ต้องแก้ ไม่งั้นอาจจะเกิดสิ่งไม่ดีเข้าตัว หรือทำให้เจ็บป่วยได้ไข้

มีองค์ประกอบหลัก 3 ส่วน

1. พิธีกรรมขอความเป็นศิริมงคลแก่โนรา เป็นพิธีตอนต้นซึ่งมีการกาดครู ชุมนุมครู ไหว้สัสดี จับบทแสงทอง หลังจากนั้นจะเตรียมตัวประกอบพิธีเบ็ดเตล็ดต่าง ๆ  เช่น  ครอบครูโนรา สอดเครื่อง สอดไหมร

2. พิธีกรรมการรำถวายครูหมอเป็นพิธีการซึ่งมีวีธีการแต่งพอก เพื่อรำในกระบวนการหลักของโนราห์ ซึ่งโนราโรงครูต้องรำให้ครบสิบสองบท ตั้งแต่บทคุณครู บทครูสอน บทสอนรำ บทปฐม บทลูกอ่อน บทฝนตกข้างเหนือ บทฟ้าลั่น บทกาน้ำ บทใจชาย บทโสกัง บทระไวระเวก บทพลายงาม รำท่าครูสิบสองท่าถวายศาล  และแสดงเรื่องสิบสองเรื่อง หลังจากรำเสร็จแล้วก็จะมีพิธีการรักษาโรค

3. พิธีการเชิญครูหมอมาเข้าทรง และรับเครื่องสังเวย โดยจะเริ่มทำพิธีตอนกลางคืน เริ่มตั้งแต่ลงโรง กาดครู เชิญครู ชุมนุมเทวดา เชิญครูหมอตายายมาประทับทรง และพบปะเจ้าภาพ ลูกหลาน และแก้เหมรยต่าง ๆ หลังจากแก้บนหมดทุกคนแล้ว จึงเชิญครูหมอกลับ

และนี่คือ เหมรย การบนบานศาลกล่าวกับสิ่งเร้นลับ ประเพณีของชาวพื้นถิ่นภาคใต้ที่ได้หยิกยกเรื่องราวมาเป็นภาพยนตร์ ใครที่สนใจหรืออยากทำความรู้จักกับเหมรฺยมากกว่านี้ ติ้งไม่พลาดรับชมได้ที่โรงภาพยนตร์ทุกสาขา

carpKoRN